गणपती अथर्वशीर्ष भावार्थ :

गणपती अथर्वशीर्ष भावार्थ :

पहिल्या कडव्यात गणेशाची स्तुती केली आहे. तूच सर्व आहे… तुमच्या माझ्यातील तत्व तूच आहेस… कर्ता धर्ता तूच आहेस.

दुसऱ्या कडव्यात मी सत्य तेच बोलत आहे असे म्हटले आहे.

तिसऱ्या कडव्यात माझे, वक्त्याचे (गुरुचे) शिष्यांचे, श्रोत्यांचे, दानी व्यक्तींचे, तू रक्षण कर अशी प्रार्थना आहे. त्या नंतर सर्व दिशांनी आमचे रक्षण करावे अशी विनंती आहे.

चौथ्या कडव्यात तू वाणी (उच्चार) तूच आनंदमय आणि ब्रम्हमय (सर्वत्र) तूच सत चित आनंद, तूच ब्रम्ह, तूच ज्ञानमय ब्रम्हमय आहेस अशा शब्दात गणेशाची स्तुती केली आहे.      

                  

पाचव्या कडव्यात हे सर्व जग तुझ्यापासून उत्पन्न झाले आहे, तुझ्यामुळे टिकून आहे, आणि ते तुझ्यातच विलीन होते. पंचमहाभूते तूच आहेस. परा, पश्यंती, मध्यमा, वैखरी अशा चार वाणीच्या स्थानी तूच आहेस असे वर्णन आहे.

सहाव्या कडव्यात तू सत्व-रज-तम गुणांच्या पलीकडे आहेस… तू विविध अवस्था, काळ अशा सर्वांच्या पलीकडे आहेस. तू शरीरातील मूलाधार चक्रात नित्य वास करतोस. जीवनमुक्त योगी तुझे नित्य ध्यान करतात. तूच ब्रम्ह, इंद्र, अग्नी, वायू, सूर्य, चंद्र, पृथ्वी, अंतरीक्ष, स्वर्ग ओंकार आहेस असे म्हटले आहे.

सातवे कडवे वैशिष्ट्यपूर्ण आहे ज्यात ॐ गं गणपतये नमः या गणेश विद्या (मंत्र) मंत्राचा उच्चार कसा करावा. या बाबत मार्गदर्शन आहे.

आठव्या कडव्यात परत गणेशाची स्तुती आहे - आम्ही एकदंताला जाणतो व त्या वक्रतुंडाचे ध्यान करतो. तो आम्हाला प्रेरणा देवो.

नवव्या कडव्यात ध्यान करताना कशाप्रकारे गणेशाचे रूप डोळ्यासमोर आणावे याचे वर्णन आहे.  अशा प्रकारे गणपतीचे जो निरंतर (नियमितपणे) ध्यान करतो सर्व योग्यांमध्ये श्रेष्ठ योगी होय.  

दहाव्या कडव्यात ग्रंथ समाप्ती म्हणून गणेशाचे वंदन आहे स्तुती आहे.